De Voortplanting.
Het juiste tijdstip van dekken.
De loopsheid van een teef kan duren tussen de 3 en 21 dagen. Meestal duurt de loopsheid 18 dagen. De periode van de loopsheid kunnen we verdelen in een pro-oestrus (dit is de tijd dat de hond wel bloed verliest maar zich niet laat dekken) en de oestrus (dit is de periode dat de teef zich wel laat dekken). Gedurende deze periode komen de eitjes los van de eierstok. Nadat de eitjes in de eileider zijn aangekomen moeten ze hier nog een soort rijping ondergaan voordat ze door het sperma bevrucht kunnen worden. Deze rijpingsfase duurt 48 uur. Dus 48 uur na de eisprong is het beste ogenblik voor de bevruchting van de eicellen. Is er dan sperma aanwezig dan geeft dit de beste kans op drachtigheid (ook op de meeste jongen). De kunst is dus om te zorgen dat er 48 uur na de eisprong voldoende en goed sperma in de baarmoeder en eileider van de teef aanwezig is. Is er een vrij contact mogelijk tussen teef en reu dan zullen ze er samen vrijwel altijd voor zorgen dat er voldoende sperma aanwezig is (de teef wordt meestal meerdere malen gedurende meerdere dagen gedekt). Het bepalen van het juiste tijdstip wordt minder eenvoudig als, bijvoorbeeld door de afstand van de woonadressen van de teef en de reu, er maar 1 keer gedekt kan worden. In dit geval heeft het bepalen van het juiste tijdstip een stel voordelen: a: Meeste kans op drachtigheid. b: Meer jongen. c: Vanaf dit ogenblik is (48 uur na de eisprong) de drachtigheid zeer constant. De variatie van de duur van de drachtigheid van een hond heeft vooral te maken met de tijd dat een teef zich laat dekken. Misschien zeg ik dit te ingewikkeld ,om het beter te kunnen begrijpen: de lengte van de dracht van een hond is vrij precies 66 dagen na het ontstaan van de L.H. piek
Kengetallen i.v.m. de voortplanting van de teef.
I
De leeftijd bij de aanvang van de eerste loopsheid (oestrus) 7- 18 maanden.In het algemeen, des te groter het ras, des te later de eerste loopsheid.Loopsheden bij niet gedekte dieren om de 5-tot 12 maanden. Gemiddeld 7 maanden.De eerste loopsheid na een bevalling begint na 5 tot 8 maanden.Loopsheid kan men indelen in pro-oestrus (dit is de tijd dat de teef wel bloed verliest, maar zich niet laat dekken) en de oestrus (dit is de periode dat de hond zich wel laat dekken en bloed verliest). Gedurende de oestrus is natuurlijk ook de periode dat de teef vruchtbaar is. De pro-oestrus duurt 3 -17 dagen, gemiddeld 9 dagen. De oestrus 3 -21 dagen, gemiddeld 18 dagen. De hele loopsheid, dit is dus de pro-oestrus en de oestrus samen, duurt tussen de 3- 21 dagen, gemiddeld 18 dagen.De mogelijkheid bestaat om via hormonale bepaling het meest ideale tijdstip van dekken of insemineren van de teef aan te geven.Duur van de dracht 58 -72 dagen, gemiddeld 63 dagen.Aantal pups kleine rassen 2-4middel grote rassen 6-10grote rassen 8-12Zoogperiode 3-6 weken. |
Vaststellen van zwangerschap bij de hond.
Bij onze kleine huisdieren is het vaststellen van zwangerschap (drachtigheid) mogelijk vanaf ongeveer 4 weken na de dekking. Op dit tijdstip is dit eigenlijk alleen mogelijk met behulp van een echo (zie afbeelding).
Met behulp van de echo is het mogelijk vast te stellen of er al dan niet levende pups/kittens aanwezig zijn.
Met de echo is het helaas niet mogelijk een uitspraak te doen over het aantal jongen dat geboren zal worden. Bij het maken van een echo wordt langzaam de hele buik verkend. Aangezien de baarmoeder vrij los in de buik ligt en steeds wat van plaats kan wisselen door bewegingen van moeder en jongen is het mogelijk dat op deze manier pups dubbel of juist helemaal niet geteld worden.
Om precies te weten om hoeveel jongen het gaat, is het verstandig om op ongeveer 6 tot 7 weken nog een röntgenfoto te laten maken (na 42 dagen zijn er zoveel verkalkte skeletdelen dat de jongen op een röntgenfoto goed te herkennen zijn)
Progesteron-test
Er bestaat de mogelijkheid om uw teefje te laten testen op progesteronwaarden. Dit progesteron is belangrijk om het ideale dektijdstip voor een teefje te bepalen. Als u bijvoorbeeld erg ver weg moet naar de reu (we hebben soms mensen die naar zuid-Frankrijk of bijvoorbeeld Denemarken rijden) dan is het wel heel plezierig als er ook zeker een eisprong bij de teef heeft plaats gevonden.
Dit gebeurt door middel van de Ovucheck Quantitative Assay test, een erg betrouwbare test die de progesteronwaarde meet en dus zeker geen test waarbij de eisprong op het oog wordt geschat op verkleuring of de veel onbetrouwbaardere stippentest.
De maat om een eisprong te bepalen is het progesteron gehalte in het bloed. Progesteron is een hormoon dat vrijkomt uit de eierstokken en pas gevormd wordt tijdens de laatste fase van de eirijping en naar grotere waarden doorstijgt als er een eisprong plaats vindt. Wij kunnen deze hoeveelheid progesteron in het bloed meten met behulp van een laboratoriumtest en een progesteronmeter.
Hoe werkt dit ? De Dierenarts neemt een milliliter bloed af en draaien dit vervolgens in de centrifuge af. Hieruit wordt vervolgens een monstertje genomen (in tweevoud) dat tijdens de test gebruikt wordt. Vervolgens worden er door ons vier standaardwaarden (waarvan exact bekend is hoeveel progesteron er in zit) ingezet en het onbekende monster van uw hond. Deze standaardwaarden zijn 0,5 , 1 , 5 en 10 ng progesteron (ng = nanogram). Door middel van een chemische reaktie worden deze stoffen gebonden in testkuipjes. Na enkele handelingen (spoelen, opnieuw stoffen pipetteren) wordt de reaktie gestopt. De teststoffen en het bloed binden nu een kleurstof aan het progesteron en deze kunnen we met een lichtmeter bepalen.
Nadeel van deze test is dat het bijna anderhalf uur duurt voor we een uitslag hebben, maar u heeft dan ook een betrouwbare uitslag waar we een goed en gericht advies op kunnen geven, hetzij wanneer opnieuw te testen, hetzij wanneer u met uw hond naar de reu toe moet.
Als advies houden wij het volgende aan :
< 3 ng over 3 dagen weer testen
3-5 ng over 2 dagen weer testen
5-7 ng over 1 dag weer testen
7-10 ng over 24 uur dekken laten
> 10 ng direkt dekken laten
Hierbij is er nog al een brede variatie aanwezig bij de verschillende honden voor wat betreft het optimale dektijdstip. Zo zijn er honden die al op dag 8 van de loopsheid de eisprong hebben, maar we hebben ook al meegemaakt dat de eisprong pas op dag 29 plaats vond. En met succes, drie prachtige pups. Eigenlijk al een veel te lange loopsheid dus, maar het kan. Een goede eisprong en optimaal dektijdstip wil echter helaas nog niet garanderen dat er ook een succesvolle dracht ontstaat. Hiervoor zijn er nog veel meer faktoren van belang. Ook de baarmoederwand moet geschikt zijn voor het inkapselen van de bevruchte eieren, het transport van de eitjes door de eileider naar de baarmoeder moet normaal verlopen, er mag geen ziekte van moeders optreden, de hormoonbalansen moeten goed zijn en blijven tijdens de dracht en uiteraard moet de gebruikte dekreu nog een goede spermakwaliteit hebben om een geslaagde bevruchting tot stand te kunnen brengen. Kortom, de progesteronbepaling is een prachtig middel om het succespercentage op dracht te verhogen, maar helaas geen garantie dat er uiteindelijk ook alijd puppies geboren worden.
